بلكه تأكيد بر آثارى دارد كه از وجود يكپارچه آدمى به ظهور مىرسد . تنها چيزى كه در اين‌گونه فرايندهاى پژوهشى مشكل‌ساز مىشود عدم تبيين بعضى يافته‌هاى آن با علوم تجربى است . لذا بايد با كشف ابزار و شيوه تحليلى ، آثار و توانايىهاى به‌ظاهر توضيح‌ناپذير را از نظر علمى تبيين كرد و كشفيات حاصل را با يك نوع‌آورى بنيادى در علم روان‌شناختى و روان‌درمانى به‌طور كاربردى پياده كرد ، و كدام ابزار و شيوه تحليلى بهتر از تبيين مقوله فوق با كلام وحى . مقدمه اعتقاد به خواب و رويا در همه اديان و فرهنگ‌هاى كهن بشرى سابقه طولانى دارد و در فرهنگ اسلامى بخصوص فرهنگ شيعه ، خواب داراى جايگاهى ويژه است . در مرزبندى روح و نفس در حين خواب ، بحث را با روايتى آغاز مىكنيم . از حضرت امير ( ع ) آمده است كه حق تعالى روح را خلق كرده و براى آن سلطانى مقرر ساخته است و سلطان او نفس است و خواب مؤمن صحيح است ، زيرا نفس او پاكيزه و يقين او درست است . در حديثى ديگر مولا حضرت على ( ع ) چنين فرموده‌اند : مسلمان بايد با وضو بخوابد و با طهارت به بستر رود و هرگاه آب نبود تيّمم كند ، زيرا نفس مؤمن به‌سوى خداى متعال بالا رفته ، اگر مرگش فرا نرسيده باشد به جسم او باز مىگردد . روياى مؤمن يك جزء از چهل و شش جزء نبوت ، يعنى به منزلهء وحى است 1 . در حديث ديگر منقول است كه وحى بعد از پيامبر ( ص ) قطع مىشود ولى خواب‌هاى بشارت‌دهنده وجود دارد و راست‌ترين خواب‌ها را در سحرگاه مىتوان ديد 2 . در مكاتب مختلف و